GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP ĐẤT ĐAI KHÔNG CÓ SỔ ĐỎ

Khi vấn đề tranh chấp đất đai xảy ra, nếu người chủ sở hữu có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, tức Sổ đỏ thì việc giải quyết tranh chấp sẽ đơn giản và dễ dàng hơn rất nhiều. Tuy nhiên trên thực tế, tình trạng thửa đất sử dụng không có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (Sổ đỏ) xảy ra rất phổ biến và khi có tranh chấp phát sinh thì rất phức tạp.

Hiện nay, khi giải quyết tranh chấp đất đai không có sổ đỏ trở thành vấn đề đáng được quan tâm. Như vậy, khi có tranh chấp phát sinh trong giải quyết tranh chấp đất đai khi không có sổ đỏ sẽ được giải quyết như thế nào? 

Giấy tờ cần thiết để giải quyết tranh chấp đất đai không có sổ đỏ.

Theo quy định tại Khoản 24 Điều 3 Luật Đất đai năm 2013 xác định tranh chấp đất đai là tranh chấp về quyền, nghĩa vụ của người sử dụng đất giữa hai hoặc nhiều bên trong quan hệ đất đai. Khi vấn đề tranh chấp đất đai xảy ra, nếu người chủ sở hữu có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, tức Sổ đỏ thì việc giải quyết tranh chấp sẽ đơn giản và dễ dàng hơn rất nhiều.

Tuy nhiên, đất không có Sổ đỏ hoặc chưa được cấp Sổ đỏ nhưng có một trong các giấy tờ, tài liệu theo quy định tại Khoản 1 Điều 100 Luật đất đai thì vẫn được Pháp luật chấp thuận trong việc tranh chấp. Một số loại giấy tờ đất đai cần thiết như:

Khoản 1 Điều 100 Luật đất đai

1. Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất ổn định mà có một trong các loại giấy tờ sau đây thì được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất và không phải nộp tiền sử dụng đất:

a) Những giấy tờ về quyền được sử dụng đất trước ngày 15 tháng 10 năm 1993 do cơ quan có thẩm quyền cấp trong quá trình thực hiện chính sách đất đai của Nhà nước Việt Nam dân chủ Cộng hòa, Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam và Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam;

b) Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tạm thời được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp hoặc có tên trong Sổ đăng ký ruộng đất, Sổ địa chính trước ngày 15 tháng 10 năm 1993;

c) Giấy tờ hợp pháp về thừa kế, tặng cho quyền sử dụng đất hoặc tài sản gắn liền với đất; giấy tờ giao nhà tình nghĩa, nhà tình thương gắn liền với đất;

d) Giấy tờ chuyển nhượng quyền sử dụng đất, mua bán nhà ở gắn liền với đất ở trước ngày 15 tháng 10 năm 1993 được Ủy ban nhân dân cấp xã xác nhận là đã sử dụng trước ngày 15 tháng 10 năm 1993;

đ) Giấy tờ thanh lý, hóa giá nhà ở gắn liền với đất ở; giấy tờ mua nhà ở thuộc sở hữu nhà nước theo quy định của pháp luật;

e) Giấy tờ về quyền sử dụng đất do cơ quan có thẩm quyền thuộc chế độ cũ cấp cho người sử dụng đất;

g) Các loại giấy tờ khác được xác lập trước ngày 15 tháng 10 năm 1993 theo quy định của Chính phủ.

Giải quyết tranh chấp đất đai khi không có sổ đỏ

Khoản 1 Điều 91 Nghị định số 43/2014/NĐ-CPngày 15/5/2014 quy định việc tranh chấp đất đai khi không có sổ đỏ sẽ được giải quyết dựa trên các căn cứ sau.

1. Chứng cứ về nguồn gốc và quá trình sử dụng đất do các bên tranh chấp đất đai đưa ra; Ví dụ như:

  • Biên lai thu thuế đất;
  • Giấy tờ thuê mướn nhân công đào đất;
  • Giấy tờ chứng minh khai thác và hưởng lợi từ đất;
  • Người làm chứng (nếu có);
  • Một vài giấy tờ khác (nếu có);

2. Thực tế diện tích đất mà các bên tranh chấp đang sử dụng ngoài diện tích đất đang có tranh chấp và bình quân diện tích đất cho một nhân khẩu tại địa phương;

3. Sự phù hợp của hiện trạng sử dụng thửa đất đang có tranh chấp với quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt;

4. Chính sách ưu đãi người có công của Nhà nước;

5. Quy định của pháp luật về giao đất, cho thuê đất, công nhận quyền sử dụng đất.

Ngoài các căn cứ giải quyết tranh chấp đất đai không có giấy tờ nêu trên, cơ quan thẩm quyền cũng có thể dựa vào kết quả xác minh thực tế; Biên bản hòa giải; Lời khai của các đương sự; Giấy tờ giao dịch liên quan tới quyền sử dụng đất của các bên; Kết quả giám định,.. nếu có.

Cơ quan có thẩm quyền giải quyết tranh chấp đất đai khi không có sổ đỏ

Tranh chấp đất đai mà đương sự không có Giấy chứng nhận hoặc không có một trong các loại giấy tờ quy định tại Điều 100 của Luật này thì đương sự chỉ được lựa chọn một trong hai hình thức giải quyết tranh chấp đất đai theo quy định sau đây:

a) Nộp đơn yêu cầu giải quyết tranh chấp tại Ủy ban nhân dân cấp có thẩm quyền theo quy định tại khoản 3 Điều này;

b) Khởi kiện tại Tòa án nhân dân có thẩm quyền theo quy định của pháp luật về tố tụng dân sự;

Theo Điều 203 Luật đất đai 2013 quy định về thẩm quyền giải quyết tranh chấp đất đai thì thẩm quyền này thuộc về:

  • Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện;
  • Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh;
  • Tòa án nhân dân;
  • Bộ trưởng bộ tài nguyên và môi trường;

Phụ thuộc vào đối tượng tranh chấp là ai? Là hộ gia đình, cá nhân hay các tổ chức? Có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hay không có giấy này mà thẩm quyền giải quyết tranh chấp đất đai là khác nhau. Bạn có thể liên hệ tới công ty tư vấn luật DHLaw để được tư vấn chi tiết hơn.

Thủ tục giải quyết tranh chấp đất đai khi không có sổ đỏ.

Luật Đất đai hiện hành quy định về trình tự, thủ tục giải quyết tranh chấp đất đai phải thông qua hoà giải ở cơ sở, cụ thể:

Theo quy định tại Điều 202 Luật Đất đai năm 2013 quy định: “Tranh chấp đất đai mà các bên tranh chấp không hòa giải được thì gửi đơn đến Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có đất tranh chấp để hòa giải.

Như vậy nếu có tranh chấp xảy ra, nếu các bên tranh chấp không thể tự hòa giải thì  cần gửi đơn đến UBND cấp xã nơi có đất tranh chấp để  hòa giải.

Trường hợp hòa giải thành

Đối với trường hợp hòa giải thành mà không có sự thay đổi về hiện trạng ranh giới, người sử dụng đất thì các bên tranh chấp  giữa nguyên hiện trạng theo văn bản hòa giải thành.

Đối với trường hợp hòa giải thành mà có thay đổi hiện trạng về ranh giới, người sử dụng đất thì Ủy ban nhân dân cấp xã gửi biên bản hòa giải đến Phòng Tài nguyên và Môi trường đối với trường hợp tranh chấp đất đai giữa hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư với nhau; gửi đến Sở Tài nguyên và Môi trường đối với các trường hợp khác.

Việc hòa giải này phải được lập thành văn bản và có chữ ký xác nhận của các bên tranh chấp cà xác nhận hòa giải thành hoặc không thành của UBND cấp xã và biên bản được các bên lưu giữ.

Như vậy bước hòa giải tại cơ sở- UBND cấp xã là bước bắt buộc trong thủ tục giải quyết tranh chấp đất đai

Trường hợp hòa giải không thành

Trường hợp nếu hòa giải không thành thì theo quy định tại Điều 203 Luật Đất Đai quy định:

“Tranh chấp đất đai đã được hòa giải tại Ủy ban nhân dân cấp xã mà không thành thì được giải quyết như sau:

 Tranh chấp đất đai mà đương sự có Giấy chứng nhận hoặc có một trong các loại giấy tờ quy định tại Điều 100 của Luật này và tranh chấp về tài sản gắn liền với đất thì do Tòa án nhân dân giải quyết; ”

Như vậy, sau khi có biên bản hòa giải không thành của UBND cấp xã mà các bên vẫn tiếp tục không giải quyết được thì gửi đơn yêu cầu Tòa án nhân dân giải quyết.

Theo quy định của pháp luật hiện hành mà các bên tranh chấp tiến hành gửi đơn yêu cầu Tòa án nhân dân cấp huyện hoặc cấp tỉnh có thẩm quyền giải quyết tranh chấp của mình.

Theo điểm c khoản 1 Điều 39 BLTTDS năm 2015 thì đối tượng tranh chấp là bất động sản thì chỉ Tòa án nơi có bất động sản có thẩm quyền giải quyết. Do đó, tranh chấp đất sẽ do Tòa án nơi có đất có thẩm quyền giải quyết. Nếu đất đai có ở nhiều địa phương khác nhau thì nguyên đơn có thể yêu cầu Tòa án nơi có một trong các diện tích đất giải quyết.

Theo quy định tại Điều 35 Luật Tố tụng dân sự năm 2015 thỉ thẩm quyền giải quyết tranh chấp đất đai theo thủ tục sơ thẩm thuộc Tòa án nhân dân cấp Huyện trừ những tranh chấp có đương sự hoặc tài sản ở nước ngoài hoặc cần phải ủy thác tư pháp cho cơ quan đại diện nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ở nước ngoài, cho Tòa án, cơ quan có thẩm quyền của nước ngoài.

Ví dụ như tranh chấp giữa  cá nhân trong nước và người Việt Nam định cư ở nước ngoài, hoặc tranh chấp giữa  hộ gia đình và cơ quan đại diện ngoại giao  của nước ngoài , những tranh chấp này thuộc thẩm quyền giải quyết theo thủ tục sơ thẩm của  Tòa án nhân dân chấp Tỉnh.

Trên đây là tư vấn tranh chấp đất đai không có sổ đỏ nếu trong quá trình tìm hiểu, quý khách chưa rõ xin vui lòng liên hệ chúng tôi luôn sẵn sàng giải đáp những thắc mắc của quý khách.

Recommended For You

About the Author:

Hotline: 0347 362 775
Tư Vấn Online
Gọi: 0347 362 775